วัดเล็ก ก้องโลก : แต่เดิม แทบไม่เคยมีคนต่างถิ่นเข้ามาไหว้พระ ทำบุญ แต่หลังๆ มานี่ที่ "วัดปงสนุกเหนือ" กลับต้องต้อนรับแขกแปลกหน้า กรุงเทพธุรกิจ ออนไลน์ : ไม่ต่ำกว่า 100-200 คนต่อวัน จนชาวบ้านต้องช่วยกันจัดเวร ผลัดเปลี่ยนเข้ามาดูแล รวมถึงตั้งกรรมการวัดเพื่อจัดระเบียบ วางแผน ประสานงานให้แต่ละวันผ่านไปอย่างเรียบร้อย ที่ต้องทำเช่นนี้ เพราะวัดเล็กๆ ที่ซุกซ่อนตัวอยู่ใน ต.เวียงเหนือ อ.เมือง จ.ลำปาง เพิ่งได้รับรางวัล "Award of Merit" จากโครงการ 2008 Asia - Pacific Heritage Awards for Cultural Heritage Conservation ของสำนักงานองค์การศึกษาวิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ หรือ ยูเนสโก ที่สำคัญ เป็นวัดแรกในประเทศไทยที่คว้ารางวัลนี้ด้วย -1- วัดปงสนุกเหนือจะไม่ได้รางวัลนี้เลย ถ้าขาดพลังศรัทธาของชาวบ้านกลุ่มเล็กๆ ที่ร่วมแรงร่วมใจจนทำให้โครงการอนุรักษ์มรดกทางศิลปกรรม สถาปัตยกรรมวิหารพระเจ้าพันองค์ ภายในวัด ได้เป็น 1 ใน 55 โครงการจาก 13 ประเทศที่ยูเนสโกมอบรางวัลระดับดี รวมกับอีก 2 ประเทศ คือ Vysial Street เมืองพอนดิเซอร์รี่ ประเทศอินเดีย และ Shigar Historic Settlements and Bazaar Area เขตทางเหนือ ประเทศปากีสถาน ตัวตั้งตัวตีอย่าง พระน้อย นรุตตฺโม ผู้ช่วยเจ้าอาวาส วัดปงสนุกเหนือ เล่าปูมหลังให้ฟังว่า วัดและชาวบ้านมีความสัมพันธ์ที่ดีและใกล้ชิดกันมาตลอด และที่สำคัญ ยังคงไว้ซึ่งพิธีกรรมโบราณ อย่าง ประเพณี "สงค์น้ำพระธาตุ" ที่จัดขึ้นทุกปีหลังออกพรรษาไป 10 วัน และการ "ฟ้องผี" ที่ชาวบ้านยังถือปฏิบัติกันทุกปี "พิธีสงค์น้ำพระธาตุ เป็นพิธีที่มีขึ้นเพื่อรับใช้ศาสนกิจ ส่วนการฟ้องผี ชาวบ้านก็จัดขึ้นบริเวณศาลเจ้าพ่อที่เก็บอัฐิของเจ้าผู้ครองนครเขลางค์ (ลำปาง) ในอดีต" คำอธิบายจากพระน้อย แต่ "แต้มสำคัญ" ที่ส่งให้วัดปงสนุกเหนือ คว้ารางวัลอันทรงเกียรตินี้ไปได้คือ พลังชุมชนโดยรอบในการบูรณะวิหารพระเจ้าพันองค์ วิหารสำคัญประจำวัด อายุกว่า 120 ปี อยู่ในสภาพชำรุด ทรุดโทรม แต่ติดปัญหาช่วงแรกตรงที่ว่า ด้วยภูมิปัญญาที่ติดตัวมา ไม่มีใครรู้ว่าจะเริ่มฟื้นฟู บูรณะอย่างไร ร้อนถึง หลายฝ่ายต้องยื่นมื อเข้ามาช่วยเหลือ โดยเฉพาะ รศ.วรลัญจน์ บุณยสุรัตน์ อาจารย์ประจำภาควิชาศิลปะไทย คณะวิจิตรศิลป์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ที่ปรึกษาโครงการอนุรักษ์มรดกทางศิลปกรรม สถาปัตยกรรมวิหารพระเจ้าพันองค์ และเป็นผู้ส่งเข้าประกวดชิงรางวัล "Award of Merit
เมื่อหลายอาทิตย์ก่อนดูสารคดีตอนเช้าวันอาทิตย์ เป็นเรื่องของวัดปงสนุก ช่วงออกพรรษา มีการทำบุญ ถวายผ้าพระกฐิน และลอยโคม สวยงามมากๆ บรรยากาศและวัฒนธรรมท้องถิ่น ผู้คนที่ยังไม่ค่อยได้รับเอาความศิวิไลซ์ของความเป็นเมืองใหญ่เข้ามา เป็นกลิ่นไอที่น่าไปสัมผัสมากๆ ทีเดียว